ايفا مىكند ، اما اختلافى كه هست اين است كه آيا اين وسيله‌ى مبادله ، خودش واسطه است يا به عنوان ماليتش داراى نقش واسطه‌اى است ؟ به عبارت ديگر : صد تومان پول است يا ماليتى كه در آن نهفته ؟ چنان‌چه خود مبلغ مزبور اصل باشد بنابراين كسى كه صد تومان از ديگرى قرض گرفته ، پس از مدتى ( يك سال يا ده سال ) بايد عيناً همان مقدار را بپردازد ؛ اما اگر بگوييم پول به عنوان پول ، واسطه نيست ، بلكه به عنوان ارزش و ماليتى كه برخوردار است نقش واسطه را ايفا مىكند ، در اين صورت مبلغى كه بيست سال پيش قرض گرفته شده ، امروز ، در هنگام بازپرداخت آن ، ديگر از ارزش و ماليت گذشته برخوردار نيست ؛ لذا وام گيرنده بايد جوابگوى مقدار كاهش ارزشى كه در پول ايجاد شده است ، باشد . مىخواهم بگويم بنا بر اين نظريه - ارزش - پس در امتداد زمان ، ارزش واسطه‌اى پول هم تفاوت كرده و پول‌زايى پول و نوعى پول‌شوئى مطرح نيست . 4 - 3 - 2 . ظلم ، علت تحريم ربا برخى از فقهاء از جمله مرحوم امام قدس سره دليل